ADHD u kobiet – dlaczego bywa rozpoznawane dopiero w dorosłości?
Przez wiele lat ADHD kojarzono przede wszystkim z nadruchliwymi dziećmi, które mają trudności z koncentracją i przestrzeganiem zasad.
Tymczasem ADHD może występować również u dziewcząt i kobiet, a jego objawy nie zawsze odpowiadają stereotypowemu obrazowi zaburzenia.
Niektóre kobiety zgłaszają się na diagnostykę dopiero w dorosłości, kiedy trudności związane z organizacją codzienności, koncentracją lub impulsywnością zaczynają znacząco wpływać na ich funkcjonowanie.
Jakie mogą być objawy ADHD u kobiet?
ADHD może objawiać się między innymi:
- trudnościami z utrzymaniem uwagi;
- zapominaniem o obowiązkach;
- problemami z planowaniem;
- odkładaniem zadań;
- trudnościami z organizacją codzienności;
- impulsywnością;
- poczuciem wewnętrznego niepokoju.
U niektórych osób objawy nieuwagi są bardziej widoczne niż nadruchliwość.
Nie oznacza to jednak, że istnieje jeden charakterystyczny dla wszystkich kobiet obraz ADHD.
Dlaczego ADHD może pozostać nierozpoznane?
Jednym z możliwych powodów jest mniejsza widoczność niektórych objawów.
Dziewczynka, która nie przeszkadza podczas lekcji, ale regularnie odpływa myślami, może nie zwracać uwagi otoczenia w takim stopniu jak dziecko przejawiające wyraźną nadruchliwość.
Niektóre osoby rozwijają również strategie kompensacyjne, które pozwalają im przez długi czas radzić sobie z trudnościami.
Kosztem takiego funkcjonowania może być jednak znaczne przeciążenie.
ADHD a perfekcjonizm
Niektóre osoby z ADHD próbują kompensować trudności organizacyjne poprzez bardzo szczegółowe planowanie, wielokrotne sprawdzanie wykonanych zadań lub stawianie sobie wyjątkowo wysokich wymagań.
Perfekcjonizm nie jest jednak objawem diagnostycznym ADHD i może występować z wielu innych powodów.
Dlatego podczas diagnozy ważna jest analiza całego obrazu funkcjonowania, a nie pojedynczych cech.
ADHD a zaburzenia lękowe i depresja
ADHD może współwystępować z zaburzeniami lękowymi i depresją.
Objawy tych trudności mogą się częściowo nakładać. Przykładowo problemy z koncentracją mogą występować zarówno w ADHD, jak i podczas epizodu depresyjnego.
Właśnie dlatego odpowiednia diagnostyka wymaga szczegółowego wywiadu i uwzględnienia różnych możliwych wyjaśnień.
Jak wygląda diagnoza ADHD u dorosłych kobiet?
Diagnostyka obejmuje ocenę obecnych objawów, historii rozwoju oraz funkcjonowania w różnych obszarach życia.
Specjalista analizuje również występowanie trudności w dzieciństwie i ich wpływ na codzienne funkcjonowanie.
Kwestionariusze diagnostyczne mogą być pomocne, ale nie zastępują kompleksowej oceny klinicznej.
Jakie formy pomocy są dostępne?
W zależności od potrzeb pomoc może obejmować psychoedukację, farmakoterapię, wsparcie psychologiczne oraz psychoterapię ukierunkowaną na konkretne trudności.
Psychoterapia może pomagać między innymi w pracy nad organizacją codzienności, samooceną i współwystępującymi problemami emocjonalnymi.
Najczęściej zadawane pytania
Czy ADHD może zostać rozpoznane po trzydziestce?
Tak. ADHD jest zaburzeniem neurorozwojowym, ale u części osób zostaje rozpoznane dopiero w dorosłości.
Czy perfekcjonizm oznacza ADHD?
Nie. Perfekcjonizm nie jest kryterium diagnostycznym ADHD.
Czy problemy z koncentracją zawsze wskazują na ADHD?
Nie. Mogą występować również w przebiegu innych zaburzeń, przy przewlekłym stresie lub niewystarczającej ilości snu.
Artykuł ma charakter edukacyjny i nie służy do samodzielnego diagnozowania ADHD.